Oud Haarenseweg 2-6

                                          Meer lezen, zie: Boxtelsebaan 1-13, Oud Haarenseweg 2-6

Tuinweg 6-12

                                            Meer lezen, zie: De Lind 23-31, Tuinweg 6-12

Tuinweg 14

                                                                  Meer lezen, zie: De  Lind 35, Tuinweg 14

Tuinweg 14A

                                    Meer lezen, zie: De Lind 37, Tuinweg 14A

Tuinweg 18-22

                                          Meer lezen, zie: De Lind 43-45, Tuinweg 18-22

Tuinstraat 18-22

                                         Meer lezen, zie: De Lind 43-45, Tuinstraat 18-22

Stationstraat 3-5

                                 Meer lezen, zie: Dorpstraat 37-41, Stationstraat 3-5

Spoorlaan 30-32

                                        Meer lezen, zie: Dorpstraat 17, Spoorlaan 30-32

Spoorlaan 24-26

                                           Meer lezen, zie: Dorpstraat 15, Spoorlaan 24-26

Hoogstraat 13

                                 Meer lezen, zie: Kerkstraat 20, Hoogstraat 13

Hoogstraat 15-17

                            Meer lezen, zie: Kerkstraat 22-24, Hoogstraat 15-17

Hoogstraat 19

                 Meer lezen, zie: Kerkstraat 26, Hoogstraat 19

Peperstraat 2-8

                 Meer lezen, zie: Gemullehoekenweg 1-7 , Peperstraat 2-8

Haarenseweg 8-16

Toen in 1873 de Kievitsmolen onder de slopershamer viel, ging een eeuwenoud monumentaal bouwwerk voor Oisterwijk verloren. Wie Oisterwijk over Haaren door de Boschbaan naderde, stiet erop zodra hij over de waterloop was, die aan zijn rechterhand Kuipersloop en aan zijn linkerhand Laarakkerloop heet. Volgens de kadastrale kaart stond de molen ter Nedervonder vlak naast […]

Joannes Lenartzstraat 2

De grond waarop Het Oude Nest stond en die waarop de huizen daarachter aan de westelijke zijde van de Oud Haarenseweg zijn gebouwd, behoorden tot één erf. Dit wordt nu besproken. Geruime tijd was het verbonden met het aangelegene, dat zich uitstrekte langs de oostzijde van de tegenwoordige Johannes Lenartzstraat tot een voetpad, dat heeft […]

Joannes Lenartzstraat 4

Nu komt het driehoekig stuk grond ter sprake dat tegenwoordig begrensd wordt door de Johannes Lenartzstraat, de Nicolaas van Eschstraat en de Oud-Haarenweweg. Het leeuwendeel van deze grond behoorde tot het erf dat nu eerst besproken wordt. Dit lag aan de oostzijde van de tegenwoordige Johannes Lenartzstraat. De ene hoek ervan lag alwaar nu het […]

Boxtelsebaan 1-13

Ten oosten van het grote huis vroeger van de erven Bart Puts in de Boxtelsebaan loopt een steeg. Die vormt een driehoek van de gronden tussen de tegenwoordige Oud Haarenseweg en de Boxtelsebaan gelegen. Over die tip wordt nu gehandeld.

Gemullehoekenweg 1-7

De oudste vermelding van het erf op de hoek van de tegenwoordige Gemullehoekenweg en de Peperstraat schijnt te vinden te zijn in het cartularium van de Tafel van den Heiligen Geest . Nu kennen we het al weer lange tijd als het café waar Koosje Seebregts de scepter zwaaide.

Gemullehoekenweg 9-11

Waar op de Gemullehoekenweg het sigarenmagazijn van de firma G. Mul en de dameskapper J. P. Lammers waren gevestigd, woont rond 1420 Willem Poynenborch Wouterszoon, zulks nadat Hessel Hessel Gobelens hem een stuk land in erfpacht gegeven had.

Heusdensebaan 3

Wie voor de oorlog de overweg naar Haaren overging, zag aan zijn linkerhand de boerderij van Adriaan Vugts (1848 – 1947) liggen. Bij de ontploffing van de munitietrein op 16 september 1944 is die door brand verwoest. Een flink braakliggend stuk land, waarop nu twee vrijstaande woningen zijn gebouwd, ten zuiden van de woning van […]

Spoorlaan 122

Achter de hoven der huizen ten noorden van de Linde en ten westen van de Karkhovensestraat (aldaar tegenwoordig Johannes Lenartszstraat geheten) strekte zich de Dorenakker uit, een groot stuk land. Oorspronkelijk lijkt die eigendom te zijn geweest van de Lupprechts. Als gevolg van het erfrecht ten aanzien van vrij-eigen goed is de Dorenakker evenwel in […]

Joannes Lenartzstraat 1-9

Onder Lindeind 77 is aandacht gevraagd voor het erf op de hoek van de Lind en de Johannes Lenartzstraat. Dat erf is in de loop van de 16e eeuw aan de noordoostzijde verkaveld en heeft daardoor, zoals nu nog te zien is, de vorm van een winkelhaak gekregen.Op de afgesplitste stukken grond is zó gebouwd […]

Joannes Lenartzstraat 11-17

Waar de Tuinstraat door een onderdoorgang uitmondt in de Joannes Lenartzstraat staan ten zuiden daarvan langs die straat een viertal woningen in twee blokken. Het is een vroege afsplitsing van het erf aan de Lind de op de hoek van de banen op Boxtel, Haaren en Heusden.

Joannes Lenartzstraat 19-29

Achter de huizen aan de Lind lagen de akkers van de Schijf. Aan de oostzijde daarvan lag de Dorenakker. Langs wat nu de Joannes Lenartzstraat genoemd wordt en vroeger de Baan op Heusden of Carchovense straat heette, kwamen in de loop der jaren een aantal huizen. Hier bespreken we eerst de grotere Dorenakker daarna de […]

De Lind 1

De grond op de hoek van de Lind en de Stationsstraat, waarop nu hotel De Nederlander staat, is in het begin van de 15e eeuw in de familie Van Beke. Er wordt dan gesproken over een huis tussen ´Jan Byes´ erf oostwaarts en een straat aan de andere zijde. Om in die straat te komen […]

De Lind 3-5

Warenhuis HEMA staat op twee oude erven, in het linker woonde jarenlang gemeenteontvanger Hazen, op het rechtererf was de ingang van schoenfabriek De Meeuw. Beide erven worden hierna afzonderlijk besproken.

De Lind 7-9

We spreken nu over het erf waarop tegenwoordig twee woningen onder een kap zijn gezet, de westelijke bewoond door Willem van de Wiel – Rats en de oostelijke door Harrie Janssen – Holten.

De Lind 11

Wij spreken nu over het huis waar het jongste kind van burgemeester Canters (1835 – 1881), Adriana, de weduwe van Jan van der Eerden en de laatste telg der Cantersen in Oisterwijk woonde, tesamen met haar dochter Lies en haar zoon Martinus .

De Lind 13-15

Waar de slagerij van het vleesbedrijf A. & M. van der Eerden was, lag waarschijnlijk het erf dat Margriet Putkupe in 1420 ten behoeve van Aart, haar natuurlijke zoon bij Beerthout Bac, heeft overgedragen . Stellig was dit in 1437 van Jan Jan Symonssoen. Hij kocht zijn huis in dat jaar van Merten van den […]

De Lind 17-19, Aldernaast des Gasthuisstap

Het huis waar Jan Merkelbach en zijn oudere broeder Christ woonden, is gezet op drie 15e eeuwse erven, waarvan de meest westelijke (in 1471 in één hand gekomen) in de tweede helft van de 16e eeuw werden verenigd met het meest oostelijke, gelegen naast een toegangsweg naar het Gasthuis.

De Lind 23-31

De vier huizen aan de Lind ten oosten van het steegje, dat de Lind verbindt met de Tuinstraat en vroeger heeft geleid naar het Gasthuis, staan op de grond van een achttiende-eeuws erf (destijds genummerd als Lindeind 57) en de ongenummerd gebleven tuin van een huis aan de overkant van de Lind (behandeld onder Lindeind […]

De Lind 33, Sint Joris

Het huis van Louis Merkelbach waarin huisschilder George van Santvoort woonde en dat daarneven van Jan van Leest, dat in 1968 is hersteld en In Sint Joriske genoemd, staan op één erf dat in de 18e eeuw nummer 58 van het Lindeind heeft gekregen. Het linkerdeel is reeds bij het vorige erf besproken, hier volgt […]

De Lind 35

In de 14e eeuw bezat Aleid of Agnees Hoersen het erf waar nu het loodgietersbedrijf van de firma M. Beks & Zoon is gevestigd en waar tientallen jaren een filiaal van C. Jamin was.

De Lind 37

Wij spreken nu over de grond waarop tegenwoordig het bloemenmagazijn van Jos Keepers staat, dat wil zeggen een erf dat in 1377 al wordt genoemd en een daaraan oostelijk belendend stuk grond dat er in de 16e eeuw mee verenigd werd. Kees Nagel werd de schoonzoon van Jos Keepers en zette deze zaak voort tot […]

De Lind 39-41

Het statige gebouw waarin de weduwen van de eerste directeur van de Koninklijke Lederfabriek Oisterwijk, Christiaan van der Aa, en diens opvolger Frans de Jong gehuisvest waren, beslaat twee 18e-eeuwse erven.

De Lind 43-45

Het erf waarop het woonhuis staat waarin de gezusters Reijnen woonden – voor zover ons bekend – eenzelfde geschiedenis tot het einde van de 15e eeuw als het hiervoor behandelde goed. Later was hier op de begane grond achtereenvolgens de winkel in rijwielen, radio en T.V. van J.G. van de Wiel, café Het Raadhuis en […]

De Lind 47

Wat de geschiedenis in de 14e en 15e eeuw betreft, is het westelijke gedeelte van het erf van hotel De Zwaan in een adem met die van hiervoor onder Lindeind 62 behandelde erf ter sprake gebracht.

De Lind 53-55, Lindeplein west

Het huis dat in de 18e eeuw het nummer 64 van het Lindeind heeft gekregen, stond op een stuk grond waarop nu het oostelijk gedeelte van hotel De Zwaan staat, alsmede een dubbel winkelhuis waarin de banketbakker Van Wesel en een filiaal van Palthe gevestigd waren, welke bedrijven beide zijn opgevolgd door eetcafé De Tijd.

Lind 57, Lindeplein

We spreken nu over de plek waar zowel het verkeershuis van de Vereniging voor Vreemdelingenverkeer was alsook de opritten naar Lindeplein daarachter gelegen zijn.

De Lind 59 (Lindeplein oost)

Wij spreken nu over het erf waarop het huis staat waar de firma Bouwman – Bullens lange tijd zijn kappersbedrijf uitoefende. Op het eind van de Tweede Wereldoorlog had hier tandarts Croon zijn praktijk tot hij die naar de overkant verhuisde. Nu is hier restaurant De Lieve Lente.

De Lind 61

Waar de kruidenierswinkel van Theo van Iersel en zijn tantes was en nu restaurant Vuur en Vlam gevestigd is, stond in de 14e eeuw een huis dat bezit schijnt te zijn geweest van Jacob Mertens van Dusel . Omdat in de 19-de eeuw ook het oostelijk gelegen huis door notaris Cornelis Bolsius hiermee was verenigd […]

De Lind 63

Ter plaatse waar Jan van Iersel met zijn woonhuis en zoollederfabriek zat en zich nu ook een restaurant bevindt, bezit in de 14e eeuw Matthijs Mersman een huis.

De Lind 65-67

Het huis van de gemeente Oisterwijk waar de familie Van Gastel – Hoppenbrouwers woonde en voordien tientallen jaren de gemeentesecretaris De Valk heeft gewoond, met de ernaast gelegen uitgaansgelegenheid Het Wapen van Oisterwijk en de City-bioscoopzaal hebben beiden plaatsgemaakt voor nieuwe gebouwen waarin de woninginrichtingszaak Novalis.O en appartementen gevestigd zijn.

De Lind 69-71

We spreken nu over het pand dat naast het Wapen van Oisterwijk is gelegen. Daar werd gehandeld in elektrische apparaten door Gerard Macherin, de zoon van Lorenzo Mascherin, geboortig van Pasiano in Italië, en van de van Oisterwijk geboortige Gerdina Johanna Horvers. Voordien was er de banketbakkerij van de firma Willem Meys. Nu is er […]

De Lind 73

Ten oosten van het Lindepad, waar dokter W.A.M. Rijken woonde en praktijk uitoefende, opgevolgd door dokter Kees van Exel, ligt een erf dat is ontstaan toen Willem Cornelis Goyaart Bacx samen met Jan Roelof Peynenborch twee woningen heeft gebouwd, op een stuk grond dat hem was aangekomen bij erfkoop van de heer van den lande, […]

De Lind 75

Jarenlang was in dit herenhuis de tabakszaak van de familie Aarts gevestigd. Het had tot voor kort ook nog de oorspronkelijke kadastrale nummering van 1832. De geschiedenis van dit perceel gaat terug tot in de 14-de eeuw. Gerit Horse was in 1353 schepen van Oisterwijk. Zijn familie bezit het nog in 1430.

Den Lind 77

Ter plaatse waar kapper Neggers zijn klanten knipte en de gebroeders Biemans kantoor hielden ten behoeve van hun filmtheaters is nu een van de vele restauranten aan deze zijde van de Lind. Achter de Linde in de tuin van Lindeind 75 en 77 is een nieuw hofje gebouwd met woningen ontworpen door architectenbureau Bedaux de […]

De Lind 79

Waar Henricus Marinus Cornelis van Amelsvoort met zijn rijwielhandel gevestigd was, zit aan het einde van de 14e eeuw Claus Plumen. Nu is hier Eethuys de Lind.

De Lind 81

Het huis der kinderen van Johannes Cornelis Peeters (1851 – 1919) en Goverdina van Nuys (1850 – 1929), op de hoek van De Lind en de Johannes Lenartzstraat, staat op het erf dat tot 1510 rechthoekig was, omdat er aan de westzijde van de Karkhovensestraat – de huidige Johannes Lenartzstraat – toen nog niet was […]

Molenstraat 1

                                         Meer lezen, zie: Dorpstraat 35, Molenstraat 1

Blokshekken 3-11

                               Meer lezen, zie: Hoogstraat 18-30, Blokshekken 3-11

Fabriekspad 1-3

                      Meer lezen, zie: Hoogstraat 2-4, Blokshekken 1-3

Blokshekken 3

                                           Meer lezen, zie: Hoogstraat 6-16, Blokshekken 3

Spoorlaan 34-40

Toen in 1864 Oisterwijk doorsneden werd door de spoorbaan aan de noordzijde van de oude Vrijheid werd erlangs een Parellelweg aangelegd tussen overwegen aan Blokshekken en de Heusdensebaan. Ten noorden van de Dorpsstraat werd hier een oude akker doorsneden. Al spoedig werden hier woningen gebouwd. Bij de eerste officiële straatnaamgeving in 1927 koos de gemeenteraad […]

Dorpstraat 1

Onder dit nummer behandelen we het meest westelijke erf aan de noordzijde van het Lindeind, daar waar heden ten dage het cafetaria van Jo Graft is gevestigd.

Dorpstraat 3-7

Het was op een winderige dinsdag, 7 maart 1967, dat tegen het middaguur brand uitbrak in een lang laag huis schuin tegenover het postkantoor. De eigenaresse ervan, Philomena Henrica Maria van den Dungen, was in 1924 als gevolg van haar huwelijk met de kapper Walther Adriaensse, vertrokken naar Tilburg en had in haar ouderlijk huis […]

Dorpstraat 9

Het erf waar het garagebedrijf van A. van den Dungen & Zoon NV gevestigd was, wordt in een 16e-eeuwse rekening genoemd als het middelste van drie erven waaruit de investiet ‘ecclesie parochialis de Oosterwijck’ een cijns hief.

Dorpstraat 11-13

In de 14e eeuw is het erf waar de manufacturenhandel van Johannes Henricus Alphonsus Rutten gevestigd was, in handen van Wautger Boert of Baert, in later tijden, lang na zijn dood ook wel genoemd als van Boert.

Dorpstraat 15

Het huis dat in 1736 het nummer 41 heeft gekregen, stond op een erf dat gevormd is uit twee delen, waarvan het oostelijke een afsplitsing vormde van een erf van Peter Wijns, die in het begin van de 15e eeuw heeft geleefd

Dorpstraat 17

Waar al voor de Oorlog de firma Speet zijn warenhuis had en nog enige tijd Blokker was gevestigd, staat het nu besproken huis, dat in 1736 het nummer 42 van het Lindeind kreeg aan de noordzijde van de Plaatse, in het smallere deel daarvan dat in 1927 Dorpsstraat genoemd werd. De twee woningen die stonden […]

Dorpstraat 19-23

Waar zich de drogisterij van Moerenburgs Glas- en Verfindustrie NV bevond en het oostwaarts daarvan gelegen woonhuis van Paul Smulders benevens het kantoor van de vennootschap waarvan die directeur was, aannemingsbedrijf Smulders & Graft NV, lag in de 15e eeuw het grote erf van Willem van Kuyck. Willem bezat ook die Hage, een stuk land […]

Dorpstraat 25

Waar in de Dorpstraat sedert de jaren dertig van de twintigste eeuw het filiaal van Albert Heyn gevestigd was en toen dat naar de overkant verhuisde een Chinees restaurant, bevond zich in de eerste helft van de 15e eeuw het woonhuis van Jan Mersman.

Dorpstraat 27

De oudste bekende eigenaar van een huis ter plaatse waar jarenlang de firma Koster-Vugs gevestigd was, genoemd in 1436, is Dirk Back, een der natuurlijke zonen van de schoutet Geerlac Wellens.

Dorpstraat 29-31

Breda’ vermeldt de klep van de brievenbus in de voordeur van Jan Paymans’ sigarenmagazijn. Het herinnert aan de tijd dat de protestantse familie Breda hier haar woning had. Haar woonoord behoorde tot de schoonste van de plaats: de overtuin was nog niet verkaveld, de tuin ten westen van het huis nog niet bebouwd en het […]

Kerkstraat 33

We spreken nu over een erf dat heeft gelegen alwaar de familie Janssen – Storimans jarenlang een winkelhuis had.

Dorpstraat 35

Ter plaatse waar de erven Peer van Amelsvoort twee winkelhuizen onder één dak hadden, lagen in de 16e eeuw twee erven, ten westen van het nieuwe Zegelhuis.

Dorpstraat 37-41

In 1419 was Claas van Daal in het bezit van een erf ter plaatse waar het café Adriaan Poirters en het filiaal van André van Hilst waren gevestigd. Ter verbreding van de Stationsstraat is een stuk van dit grote pand opgeofferd en verviel de hoekdeur van het vroegere bankgebouw. Op de blinde nieuwe muur is […]

Hoogstraat 2-4

Voor de sloping voor de verbreding van het karakterloze Fabriekspad was het kantoor van schoenfabriek Arbo voorheen A. Roosen – de Backer gevestigd in het woonhuis van de oprichter, een fraai oud huis dat nog aantoonde dat de oude Botermarkt een klein naar het oosten openstaand pleintje was. Het huis had een vleugel langs de […]

Hoogstraat 6-16

De eerste huisnummering uit 1736 van het Kerkeind eindigde met nummer 94. Voor de duidelijkheid vervolgen we deze nummering op de Hoogstraat, omdat de enkele huizen aan die straat zowel aan de noord- als zuidzijde ervan stonden. Die aan de zuidzijde zijn reeds besproken bij die van de Kerkstraat. Ten westen van Kerkeind 94 vervolgen […]

Hoogstraat 18-30

In de tweede helft van de 15de eeuw had Adriaan Blocx zijn erf op de spie van de Hoogstraat met de akkerweg die ook Bolstraat heette en door de Schijf achter de erven van de Vrijheid naar de Nedervonderse molen aan de weg naar Haaren voerde. Het hek dat hier de Vrijheid afsloot heet nog […]

Kerstraat 2-12

Daar waar de Kerkstraat en de Hoogstraat bijeen komen, is in 1909 door het Rijk het postkantoor gebouwd. De aanbesteding ervan heeft plaatsgevonden op 11 november 1908 . Het kantoor is daar dan al gevestigd sedert 1 november 1888. Ten oosten van deze bouwplaats is voorheen de botermarkt gehouden. Aan de westzijde van de Botermarkt […]

Kerkstraat 14-18

Hiervoor onder nummer 89 hebben we gesproken over een erf van de familie Buckinck dat reeds in de 15e eeuw is gesplitst. Op de oostwaartse helft van deze afgesplitste gedeelten staat een huis waarin Aart Buckinck , een zoon van Jan Buckinck de oude, woonachtig is.

Kerkstraat 20

Niek de jongste zoon van de molenaar van de Kerkhovense molen Adriaan van Riel (1909-1962) vestigde zich hier als bakker als opvolger van Albert van Venrooij (1891-1954). Daarna had edelsmid Jan Witjes er zijn bedrijf.

Kerkstraat 22-24

Waar Jan Loonen zijn winkel met electrische apparaten had kwam Jan Witjes van verderop in de Kerkstraat met zijn juwelierszaak in wat de helft was van een blok van twee woningen, waar kort na de oorlog de familie van Eijndhoven naast van Loon woonde. Op de Hoogstraat werd rond 1940 een consultatiebureau gebouwd. Dit deed […]

Kerkstraat 26

Wij spreken nu over de plaats ten westen van het voetpad tussen de Hoogstraat en de Kerkstraat dat het dichtst bij de Dorpsstraat is gelegen. Tot 1908 heeft daar de synagoge van Oisterwijks oude Israëlitische Gemeente gestaan. Na afbraak van de ‘Jodenkerk’ is het erf getrokken bij de tuin van de familie Timmermans. Nadat deze, […]

Kerkstraat 28-30

Het erf waarover we nu handelen moet men zich denken waar in de Kerkstraat jarenlang de familie van Schayck woonde en hun bedrijf had. Later kwam hier vanuit de Stationsstraat boekhandel Oisterwijk, tot die ook weer verkaste naar het oude Postkantoor op de splitsing van de Dorpsstraat in Hoogstraat en Kerkstraat. De oudste eigenaren zijn […]

Kerkstraat 32

Hier wordt gesproken over het huis en erf dat bewoond werd door de familie van Keulen – van Doleweerd. Tegenwoordig draagt het huis nummer 32 van de Kerkstraat; eerder is het huisnummer A.150 geweest.

Kerkstraat 34-36

Tussen de Poststeeg en het pad dat de Kerkstraat en de Hoogstraat verbindt ten oosten daarvan is, daargelaten het complex gebouwen bij het vroegere fratershuis, slechts een brede inrit. Ten oosten daarvan bevinden zich twee woningen. Over het erf rond die twee woningen wordt nu gesproken.

Kerkstraat 38-40

De vroegere zuivelwinkelier van de Wiel en expediteur Groenland vormden in de 50-er jaren van de 20-ste eeuw de bewoners van deze panden in de Kerkstraat, waar in 1736 de woning stond die toen nummer 83 van het Kerkeind kreeg. Tevoren waren hier twee erven, enige tijd zelfs afzonderlijk langs de Kerkstraat en de Hoogstraat. […]

Aanleiding en reikwijdte

Kadasterkaart 1832 De huidige adressen en percelen in de vermelde straten zijn het resultaat van een reconstructieonderzoek waarbij de auteurs de eerste straatnaamgeving in 1736 als uitgangspunt hebben genomen tot aan de voltooiing en invoering van het kadaster in 1832. De onderzoeksresultaten en gegevens betreffende de percelen, adressen, bewoners en eigenaars hebben dus alleen betrekking […]

Kerkstraat 42-44

Hier wordt gesproken over een uitgestrekt erf aan de noordzijde van de Kerkstraat dat in de 18e eeuw heeft gediend als overtuin voor de eigenaren van het fraaie huis dat Jacob Beyharts in het begin van de 17e eeuw op een aantal oude erven aan de zuidzijde van de Kerkstraat heeft gezet. In de 18e […]

Kerkstraat 46

Waar zich de winkel voor elektrische apparatuur van Herman van Amelsvoort bevindt, was tevoren de zaak van Fri de Bakker in huishoudelijke artikelen. Die had achter op zijn erf aan de Hoogstraat kort voor de oorlog een dubbel woonhuis laten bouwen en daarnaast zich een uitrit voorbehouden.

Hoogstraat 39-43

                                       Meer lezen, zie: Kerkstraat 42-44, Hoogstraat 39-43

Hoogstraat 45-47

                                       Meer lezen, zie: Kerkstraat 46, Hoogstraat 45-47

Hoogstraat 141

                     Meer lezen, zie: Kerkstraat 110, Hoogstraat 141, Hoogstraat 141

Kerkstraat 48-50D (oostelijk)

Waar jarenlang de woning stond die met vooruitziende blik gedacht was als hoofdonderwijzerswoning van de ernaast gelegen jongensschool, mochten de fraters het onderwijs niet meer verzorgen, is evenals deze school en het fraterhuis vervangen door nieuwbouw in een vormgeving die ontleend is aan die oude bebouwing.

Kerkstraat 48-50D (westelijk)

De oostelijke hoek van de Poststeeg tussen Kerkstraat en Hoogstraat is de laatste jaren flink veranderd. Een eeuw lang gingen de katholieke jongens hier naar school in de zg. oude school, de ‘Joannes van Oisterwijk’. (De nieuwe school, de ‘Joannes de doper’ stond aan de overzijde van de Kerkstraat). Hun leerkrachten waren de Fraters van […]

Poststeeg 1-49 en 2-50

De Poststeeg was vroeger een van de smalle paden tussen Kerkstraat en Hoogstraat. In de 19-de eeuw was hier aan de oostzijde het Oisterwijkse postkantoor gevestigd. Later had in dit huis de bekende huisarts dokter Desain zijn woning en praktijk tot rond 1968 de Baerdijk doorgetrokken werd tot aan de Hoogstraat en dit huis afgebroken […]

Kerkstraat 56, Poststeeg 2-50

Langs de Poststeeg had de firma van de Wiel hier jarenlang zijn schoenfabriek. Op de hoek met de Kerkstraat was de directeurswoning van deze familie. Aanvankelijk was dit perceel met de westelijk hiervan gelegen diaconiehuisjes een geheel. De oudste geschiedenis is daarom daar terug te vinden.

Kerkstraat 58-62, Hoogstraat 2

In het midden van de 19-de eeuw wist de diaconie van de Hervormde Gemeente van Oisterwijk een drietal woningen naast de Hervormde kerk, gebouwd in het begin van die eeuw, aan te kopen. Ze zijn op de lijst van rijksmonumenten geplaatst vanwegen hun cultuurhistorische waarde en hun ligging naast de kerk.

Kerkplein 2-6, Pastoor van Beugenstraat 3

Twee zakenpanden in de tweede helft van de 19-de eeuw gebouwd als bakkerij en herberg, later een kruidenierswinkel en slagerij, zijn zoals zoveel panden in dit deel van Oisterwijk tegenwoordig woonhuizen. De nostalgische winkelinrichting van kruidenier Ries Lapien-van Riel is gelukkig bewaard in Heukelom.

Kerkplein 8

Met het onder Kerkeind 61 besproken pand Kerkplein 6 is dit woonhuis uit het laatste kwart van de 19-de eeuw onder een gemeenschappelijk zadeldak geplaatst op de gemeentelijke monumentenlijst. Ze zijn, net als de oostelijk hiervan gelegen blok op de hoek van de Pastoor van Rijckelstraat, gebouwd door de familie Kluytmans.

Kerkplein 10, Pastoor van Beugenstraat 5

Waar in de 16-de eeuw de Oisterwijkse school stond is in 1611 door de kasteelheer van Durendaal, Henri de la Rivière, een hofje, een tehuis voor arme alleenstaande vrouwen, gesticht. Zijn huwelijk met vrouwe Adriana van Brederode bleef kinderloos en blijkbaar wilde hij toch iets nalaten in Oisterwijk. In 1913 is het geld dat de […]

Kerkplein 12-16, Begijnhofstraat 1-3, Pastoor van Beugenstraat 9-11

Wat de laatste eeuwen dè herberg bij de kerk was, achtereenvolgend: Kerk- en Molenzicht, Kerkzicht, Het Pumpke, naar de waterpomp in de Begijnhofstraat, en de Oude Zwengel, heeft nu plaats gemaakt voor een appartementengebouw. Er achter aan de Pastoor van Beugenstraat heeft Verhoeven, een van de kasteleins ook nog enige tijd zijn smederij gehad.

Kerkplein 22

Het grote, fraaie huis van glazenier Toon Merkelbach dat het Kerkplein domineert, beslaat twee van de erven welke de zusters in 1511 ten erfcijns hebben uitgegeven. Rond 1605 zijn die door Jan Beyharts, de zoon van de schoutet Jacques Beyharts, verenigd. In het begin van de 19-de eeuw woonde hier dokter Bolsius, tevoren was dit […]

Kerkplein 20

Waar zich het huis bevindt dat Jan Seebregts in het voorjaar van 1976 heeft verkocht , was het zuidelijke van twee erven in het midden van de Torenstraat, welke de zusters in 1511 hebben uitgegeven ten cijns. Dit erf, met de gebruikelijke breedte van 40 voet, werd toen uitgegeven aan Antonis Henrik Temmermans, ook genoemd […]

Begijnhofstraat 2a – 4a

De conventualen van het klooster Catharinenberg verkavelden, zoals gezegd, hun koolhof toen de Vrijheid een korte tijd van grote bloei meemaakte. Er ontstonden een zestal bouwterreinen met een frontbreedte van 40 voet, welke alle op 11 april 1511 tegen een cijns van 20 stuiver, op Pasen te voldoen, uitgegeven zijn. De zusters begonnen met de […]

Pastoor van Beugenstraat 13-23, Begijnhofstraat 2

De rij huizen waarvan het hier besproken huis op de westelijke hoek van de Hoogstraat (nu Pastoor van Beugenstraat) en de tegenwoordige Begijnhofstraat het hoekpand vormde, was gelegen op grond welke in de oudste ons bekende tijd deel uitmaakte van het goed ten Perre, waarover onder nummer 38 van het Kerkeind al is gesproken. De […]

Pastoor van Beugenstraat 25-37

Aan de zuidelijke zijde van de Pastoor van Beugenstraat, tussen Begijnhofstraat en Moergestelseweg, lagen afgezien van de huizen op de hoek, in de loop der jaren verschillende erven. Rond 1760 zijn die allen in een hand van de bezitters van Durendaal. Dan worden er zes huizen op een rij gebouwd. Een vergelijkbare sitatie met teghenwoordig, […]

Pastoor van Beugenstraat 35-49

Op de zuidelijke hoek van de tegewoordige Pastoor van Beugenstraat en de Moergestelseweg stond eeuwenlang herberg den Hertog, uitgebaat door de familie Verhoeven, die enige tijd wat verder richting Moergestel een dependance begon aan de rand van het Rietven: de Jonge Hertog. Ze combineerden hun uitspanning met hun agrarisch bedrijf. Nu heeft Koos Kluitmans daar […]

Pastoor van Beugenstraat 10-32

Midden door het oude leengoed Ten Bijgaarde, dat eeuwenlang verbonden was aan Durendaal, liep een pad in de richting Udenhout. Na het uiteenvallen van dit goed werd deze buurpad opgewaardeerd tot Udenhoutseweg. Op de oostelijke hoek van deze pad werd al kort na de uitgifte een huis gebouwd. Na het afsluiten van de spoorwegovergang bij […]

Pastoor van Beugenstraat 38-40

Op het perceel op de hoek van de Pastoor van Beugenstraat en de Kuil, vroeger de hoek van de Hoogstraat met de Udenhoutseweg, voordat hier de spoorwegovergang verdween, stond jarenlang schoenfabriek ‘de Hollandsche Jongens’ van de firma van der Heijden. Nu is hier supermarkt Nettorama. Het was een deel van het aloude goed Ten Bijgaarde, […]

Pastoor van Beugenstraat 42-140

Café de Prins in de Pastoor van Beugenstraat is opgegaan in het grote appartementengebouw op de noordhoek van deze straat en de verlengde Moergestelseweg. Het vormde aanvankelijk een onderdeel van het goed Ten Bijgaarde en kende ook in de 18-de eeuw een periode dat er een huis stond. Eerst in de 19-de eeuw raakte het […]

Tilburgseweg 8

Waar nu een verlenging van de Moergestelseweg over de spoorlijn naar de Pannenschuurlaan toegang geeft naar deze nieuwe grote woonwijk, was vroeger een gesloten huizenrij, waarop de Moergestelseweg uitliep, met west de Tilburgseweg en oost de Pastoor van Beugenstraat, beiden vroeger Hoogstraat geheten. Na de uitgifte in meerdere kavels van het oude leengoed Ten Bijgaarde […]

Tilburgseweg 10-24

Naast het Goed ten Einde hoorde bij het adellijk huis Durendaal ook het goed Ten Bijgaarde. Het lag aan de noord-westelijke zijde van de vrijheid Oisterwijk. Het R.K. Gasthuis werd hier later naar genoemd voordat het verplaatst werd naar de Vloet. Het werd verkaveld kort na de 80-jarige Oorlog en geheel bebouwd als onderdeel van […]

Tilburgseweg en Mgr Verhoevenlaan (o.m. café De Knuisboom)

Vrij in het veld waren ten westen van de weg naar Gestel lang geleden meerdere huizen gelegen. Bij de eerste huisnummering in 1736 waren die allen verdwenen. In het zuiden hebben we het tot de grond ten noorden van de Voorste Stroom, de grens met Heukelom, en in het noorden de Hoogstraat, nu Tilburgseweg genaamd. […]

Kerkplein 1, Sint Petrus Kerk

In 1231 begint de geschreven geschiedenis van de Petruskerk. Toen gaf de hertog van Brabant het patronaat, de eigendom en zorg, van deze kerk aan de adelijke abdij van sinte Geertrui in Leuven. Die plaatste hier eigen priesters als pastoor tot tijdens de Tachtigjarige oorlog en officieel de kerk genaast werd door de nieuwe ‘Ware […]

Kerkplein 1, kerkhof Sint Petrus kerk

Zo ongeveer op de plaats waar sedert enige tijd een nieuw parochiecentrum gebouwd is bij de Petruskerk, op de scheiding van het kerkhof en de tuin van de pastorie, stond voor 1850 de oude pastorie ten zuiden van een weg rond de kerk rond de kerk. De oude scheidingsmuur aan de Vloet, nu Torenbeemd genoemd, […]

Kerkplein 18

Een van de oudste panden op het Kerkplein is de bewaard gebleven helft van huisjes. Het is een van de in 1511 door de zusters van Oisterwijk uitgegeven percelen achter de oude kerk van Oisterwijk.

Kerkplein 24, het goed ten Perre

Het goed ten Perre was gelegen ten westen van de kerk. Op een afgespleten deel ervan zijn de erven met de nummers 53 tot en met 57 van het Kerkeind gekomen1 . Die lagen tussen de Hoogstraat en een pad waaruit de tegenwoordige Pater Poirtersstraat is ontstaan en bijgevolg aan de westzijde van het tegenwoordige […]

Poirtersstraat 3

Omstreeks 1450 stichtten hier enkele vrouwen het klooster Catharinenberg. Verdreven naar het ‘buitenland’ vestigden ze zich in 1717 in Baarle-Hertog, tot ze daar door door anti-klerikale wetten in de Zuidelijke Nederlanden opgeheven werden. Na een interim-periode met hoofdzakelijk welgestelde lieden van de toen toonaangevende religie, vestigden zich hier in 1844 opnieuw zusters Franciscanessen, nu vanuit […]

Poirterstraat 104-127

Aan de zuidzijde van de Poirtersstraat, vroeger het Torensteegje, lagen enkele erven die later bij het klooster en de scholen van Catharinenberg behoorden. De voorgeschiedenis werd niet erg duidelijk, doch wat bekend werd is hierna weergegeven.

Poirtersstraat zuid

Aan de zuidzijde van de Poirtersstraat stond in het midden, net als aan de overzijde, enige tijd een woning, later werd het een onderdeel van het scholencomplex bij Catharinenberg en stond hier de gymzaal, nu maakt het onderdeel uit van het zorgcomplex Catharinenberg.

Poirtersstraat 46-50

De grond op de noordelijke hoek van de Moergestelseweg en de Poirtersstraat, waar twee woningen onder één dak waren gelegen, was in het begin van de 15e eeuw in handen van Henrik Nellen en diens vrouw Heilwich, welke mogelijk behoorde tot het geslacht Van Kuyck1. .

Poirtersstraat noord

Wat nu de Poirtersstraat genoemd wordt naar het standbeeld op het Kerkplein van pater Adriaan Poirters, de Oisterwijkse volksdichter uit de 17-de eeuw, was hazenpaadje van het westelijk deel van de Oisterwijkse parochie naar hun kerk. De Hoogstraat, nu Pastoor van Beugenstraat, was de hoofdweg. Langs het Torensteegje was geen continue bebouwing. Nu staat er […]

Kerkplein 26 (vrouwenhuis)

In de 15-de eeuw stichtte Jan Gijsbert Corstiaans huisvesting van oude (hulpbehoevende) mannen. Voor vrouwen is dat pas later gelukt. Waarschijnlijk nam Jan Andries Lambrechts van Herpen daartoe het intitatief. De verdreven deken van het kapittel van Geertruidenberg heer Aart Swaens maakte het testamentair mogelijk hiervoor tijdens het Twaalfjarig Bestand een huis bij de kerk […]

Kerkplein 28, deels (Sint Annahuis)

Aan de zuidkant van de oude Petruskerk, tussen de pastorietuin (nu het kerkhof) in het oosten en het vrouwenklooster Catharinenberg in het westen lagen tussen de rondweg rond de kerk een drietal erven. Dat van het H. Kruis in het zuiden werd reeds besproken onder Kerkeind 29. Tussen het kerkhof rond de kerk en dat […]

Kerkplein 28, deels (Maagdenhuis Bethlehem)

Toen in 1957 huishoudschool St.-Martha op het Kerkplein betrokken werd veranderde hier de eeuiwenoude situatie volledig. Op de rondweg rond de kerk werd gebouwd en de weg boog voortaan veel noordelijker richting Kerkstraat. Aan die doorlopende rondweg stond het Oisterwijkse maagdenhuis Betlehem, waarop nu een deel van het nieuwe gebouw aansluiting zocht met klooster Catharinenberg. […]

Kerkplein 28, deels (schoolhuis)

Waarschijnlijk is het primaire onderwijs in Oisterwijk vanouds bij de schoolmeester thuis gegeven. In 1525 bouwen de kerkmeesters van de parochie aan de zuidwestelijke rand van hun kerkdomein op het kerkhof een nieuwe school. Rond 1780 wordt die vernieuwd en krijgt ook de (toen protestantse) schoolmeester er een passende woning tegenover (het vroegere) zusterklooster en […]

Beukendreef 51-53

De bezitters van Durendaal, dat onder Heukelom gelegen was over de Voorste Stroom, hadden in Oisterwijk vanouds twee grote hoeven, Ten Bijgaarde ten noorden van de kerk en Ten Einde ten noorden van Durendaal, gelegen ten zuiden van de Baan op Tilburg, nu bekend als de Prinsessenwijk en de Beukendreef ofwel het Westeind.

Moergestelseweg, hoek Poirtersstraat richting Moergestel (kleine Hoeve)

Van de kinderloze Bossche armmeester Francis Bogaerts kreeg het klooster Catharinenberg in 1559 een boerderijtje op de hoek van het Torensteegje en de Kloosterdijk, die we nu kennen als Portersstraat en Moergestelseweg. De latere Zusters Franciscanessen uit Oirschot bouwden hier een meisjesschool. Nu staat hier een groot zorgcomplex.

Moergestelseweg (Poirtersstraat 215/423 deels)

De hier te behandelen hoeve hoorde vanouds van het klooster Catharinenberg en daardoor zijn er amper gegevens van overgeleverd. Na het gedwongen vertrek van de zusters werd het in gebruik gegeven aan de dominee. Die kon echter de lasten niet dragen. Tenslotte is de hoeve bij de brug aan de Kloosterdijk, die we nu Moergestelseweg […]

Moergestelseweg 1, Pastoor van Beugenstraat 42-140

De doorbraak naar de Pannenschuur heeft hier een nieuwe hoek geschapen. Lange jaren verkocht daar bakker Kosters gebak dat als het grootste van Oisterwijk doorging. De Beekse bakker Swaanen nam er de bakkerij over, ook nadat hier een groot woonblok verrees. Bij de uitgifte van Ten Bijgaarde in de 17-de eeuw lag hier de Calverdries, […]

Moergestelseweg 4 en Tilburgseweg 5

Aan de westzijde van de Moergestelseweg zijn alle oude panden verdwenen, die vroeger aan de toen nog Kloosterdijk stonden. De weg is daar namelijk aanzienlijk verbreed. Hier komen de panden aan de beurt die aan deze weg stonden tussen de oude Hoogstraat, nu Tilburgseweg, en de Mgr Verhoevenlaan, aanvankelijk een kerkpad naar Heukelom en later […]

Moergestelseweg 8-12 (de Roskam)

De Kloosterdijk, nu de Moergestelseweg, was vanouds ook aan de westzijde bebouwd. Tussen de Voorste Stroom (in zijn oude bedding) en tussen wat nu de Mgr Verhoevenstraat heet (aanvankelijk het verlengde Torenpad, daarna Hertog Hendriklaan) stond vroeger de Roskam.

Kloosterstraat 2-8

Het zuidelijk deel van de oude weg rond de kerk heet nu de Kloosterstraat. In de middeleeuwen stond hier een gebouw van de fundatie van het altaar van het H. Kruis in de kerk. Na 1648 kwam het in handen van de nieuwe machthebbers die het aan geestverwanten verkochten. Nu staan er enkele woningen aan […]

Torenbeemd 126

Vroeger lag de Voorste Stroom een meer noordelijk. Daardoor werd hier plaats voor een nieuwe woonwijk. De dubbele bocht in de oude Vloeiweg is hier met wat moeite nog te herkennen in de loop van de Torenbeemd vanaf de Kerkstraat, in Angelisbeemd, afdraaiend naar de Vloeiweg. Aan de noordzijde van de bocht in het oude […]

Torenbeemd 134-136

Als je bij de pastorie van de Petruskerk vanaf de Kerkstraat nu de Torenbeemd inslaat, ging je vroeger naar beneden, de Vloet, die al snel een bocht naar links maakt, om daarna verder naar het zuiden door te lopen naar de vroegere bedding van de Voorste Stroom die toen nog de Leije genoemd werd. In […]

Vloeiweg

Na de verlegging van de Voorste Stroom in zuidelijke richting, kwam er ruimte vrij voor een nieuw woonwijkje in de schaduw van de Petruskerk. Eeuwenlang lag hier een groot stuk land de ‘Persoonswei’ van de persoon of kerkvoogd van de Oisterwijkse kerk, en in gebruik bij de tijdelijke pastoor van die kerk. In de twintigste […]

Angelisbeemd 2-10 en 143-147

Het oude Vloetstraatje liep vanaf de Kerkstraat naar het zuiden en maakte daar een bocht naar het oosten en begrensde daar een stokoud perceel tussen de tuin van de pastorie in het westen en de Persoonswei in het oosten aan de rand van de oude bedding van de Voorste Stroom. Al in de 14-de eeuw […]

Burgemeester Verwielstraat 1-25

Op de oudste kadasterkaart van 1832 heet de weg van De Lind naar de Voorste Stroom Koeystraat, in 1927 – het eerste raadsbesluit dat straten benoemt – wordt de toen in de volksmond bekende Suisendijk, naar de familie Suys die lang op de oostelijke hoek woonde, genoemd naar burgemeester mr Josephus Johannes Suys, die in […]

Balbian Versterlaan 2-6

Een grote bocht in de oude bedding van de Voorste Stroom nabij de brug in de Balbian Versterlaan gaf tot zo ongeveer 1970 een spoor van de ligging van het grootste achtererf aan het Lindeind. Enkele grote bomen naast het sedertdien gebouwde notariskantoor stonden vroeger op het hier te behandelen erf dat in lang vervlogen […]

Dorpstraat 2-6

Lange jaren hadden drogist Jan van Loon en kantoorboekhandel LABO hier hun winkels. Achter het grote gebouw stond de drukkerij van de firma van den Boogaart. Tegenwoordig zijn er drie winkels in gevestigd. Vroeger hoorde ook lange tijd het westelijke huis bij dit perceel. Dat was het laatste van het Lindeind aan deze kant. Het […]

Dorpstraat 8

Koffiehuis Willeke den Draaier, genoemd naar uitbater Willem Vermeer, eerder café het Centrum en De Parodist was het woonhuis van den Booi Willem Jansen, de bode die goederen voor anderen vervoerde naar de omgeving, op verzoek of als lijndienst naar Tilburg en Den Bosch.

Dorpstraat 10

Robert Danielle B.V. handelt in damesmode in een huis waar in de 19-de eeuw de joodse matsenbakker Gombrecht van Dam gevestigd was. In 1887 voegde Theodorus de Kroon dit huis toe aan zijn compex dat hier ten oosten van gelegen was. In de tuin van dit huis breidde hij zijn bottelarij uit.

Dorpstraat 12-18

In 1816 vestigde zich de Oirschotse brouwer Jan de Kroon op een groot erf. Dat omvatte aan de straat drie middeleeuwse huizen. Ten oosten van brouwerij de Valk, de inrijpoort, nu grand-café Curnonsky in de oude kelders, en het woonhuis van de brouwer – beiden gemeentelijk monument – liet die een dubbel woonhuis bouwen, waarin […]

Dorpstraat 20

Aan de Dorpsstraat bevindt zich hier sedert de Tweede Wereldoorlog de fietsenzaak van René van Linden. Tevoren heeft ook het oostwaartse erf vele jaren deel uitgemaakt van dit perceel. Opvallend is dat slechts enkele families hier steeds heel lang huisden, met name de Van der Heydens in de 15-de eeuw en de Van de Wielen […]

Dorpstraat 22-24

Waar Jan Kuijpers een looierij begon in een door hem gezet huis dat van zijn welstand getuigde, had zijn schoonzoon, veearts Paimans, getrouwd met diens dochter jarenlang zijn praktijk aan huis. Bèr Koster begon hier tegenover zijn ouderlijk huis, zijn zaak in verwarmingsapparatuur. Die zaak werd voortgezet door Wijffels tot de drogisterijketen Kruitvat de winkelfunctie […]

Dorpstraat 26-42

Waar de laatste jaren ieder plekje benut werd als winkelruimte heeft lange jaren een grote overtuin van het ertegenoverliggende gebouw Het Hof gelegen. Op het oostelijke deel (Lindeind 27) is na de oorlog nog een mooi herenhuis gebouwd, doch dat heeft intussen plaatsgemaakt voor een vestiging van Albert Heyn. Tevoren had de familie Van Kelckhoven […]

Dorpstraat 44-46

Het huisnummer 26 werd in 1736 gegeven aan de opstallen van een erf dat jonker Philips de Wale, in zijn tijd schoutet van Oisterwijk, gevormd heeft uit twee erven welke in de 15-de eeuw al bestonden. De splitsing van dit grote erf maakt Johannes Antonisse, toen die als weduwnaar in 1805 het westelijk deel van […]

Dorpstraat 48-50

Op de hoek van de Dorpsstraat en de Burgemeester Verwielstraat is het kantoor van de Algemene Bank Nederland gevestigd. Het fraaie dorpshuis dat hier stond is enkel in de hoofdvorm nog herkenbaar. Het was jaren van de familie Van Beckhoven en heeft met name burgemeester Hendrikus van Beckhoven tot woning gediend. In de tuin welke […]

De Lind 2-4

In 1736, toen Oisterwijk zijn eerste huisnummering kreeg, lag hier een groot erf. Hierachter lag een gemeenschappelijk bleekveld, ‘de Groene Borstlap’, dat afzonderlijk besproken wordt. Zoals nu bestond het echter lange jaren uit twee erven. Een aanvankelijk smalle doorgang aan de westzijde naar de stroom is uitgegroeid tot een uitvalsweg. Die werd na het plotselinge […]

De Lind 6

In 1968 liet fotograaf Janus Vlaminckx, die zijn zaak aan de overzijde van De Lind aan zijn zoon Jan overdeed, hier een nieuw huis bouwen. Nadien liet die zijn zaak aan de derde generatie, diens zoon Jan, en ging ook hier wonen. Tevoren had de familie Kooymans hier zijn groentewinkel. Het is een van de […]

De Lind 8

Chopard Interieur Design is gevestigd in een huis met een topgevel en dateert uit de eerste helft van de negentiende eeuw. Het is een gemeentelijk monument. Onder het huis zit een oude kelder. Voordat in de dertiger jaren van de 20-ste eeuw die overgebracht werd naar de andere kant van De Lind, was hier de […]

De Lind 10

Waar vele jaren Jozef Font Freide zijn zaak voor woninginrichting dreef, lagen in oude tijden twee erven aan de straat en een al in de vijftiende eeuw ontstaan achtererf over de oude stroom waarop nagenoeg de gehele tijd ook een huis stond dat toegankelijk was over een pad vanaf de straat tussen deze twee erven. […]

De Lind 12

In de oudste tijd waarvan gegevens bekend zijn was hier een afzonderlijk erf; lange tijd heeft het echter deel uitgemaakt van het westelijke erf tot het in het midden van de achttiende eeuw weer een eigen geschiedenis kreeg. In de huizenlijst, die voor het eerst in 1736 ieder huis een nummer gaf werd hier nummer […]

De Lind 14

Ook dit huis is al lange jaren in het bezit van de familie Berkelmans, momenteel van de familie-stichting: de Frans-, Adriaan- en Gerard Berkelmansstichting. Achter het huis stond in de 20-ste eeuw een leerlooierij. In de 17-de eeuw was hier een brouwerij. Zoals bij veel erven in deze omgeving had dit erf ook een werft […]

De Lind 16

Sedert 1825 woonde en werkte hier bijna twee eeuwen de familie Berkelmans. Lange tijd stond achter dit huis hun looierij aan de rand van de toen nog niet verlegde Voorste Stroom. Die schijnt echter ook vroeger niet steeds dezelfde loop gehad te hebben, daar sprake is van een werftken over de stroom, dat zich uitstrekte […]

De Lind 16

Sedert 1825 woonde en werkte hier bijna twee eeuwen de familie Berkelmans. Lange tijd stond achter dit huis hun looierij aan de rand van de toen nog niet verlegde Voorste Stroom. Die schijnt echter ook vroeger niet steeds dezelfde loop gehad te hebben, daar sprake is van een werftken over de stroom, dat zich uitstrekte […]

De Lind 18

‘Anno 1900’ vermeldt een fries boven aan de voorgevel van dit door de familie Paanakker gebouwde huis op twee oude erven. In 1932 werd het door de gemeente Oisterwijk aangekocht als ambtswoning voor de burgemeester. Drie hebben er hier gewoond: Jan Verwiel, baron van Hövell van Wezeveld en Westerflier en Bart Funk. Tot de opening […]

De Lind 20-22

Het dubbele pand waar lange tijd twee broers van de familie Roosen met hun gezinnen woonden is rond 1900 gebouwd en draagt als naam ‘Medan Poetrie’, dochter van Medan, naar de dochter van George Perk, die tijdens de repatriëring uit Nederlands-Indië haar man, de resident van Medan op Sumatra, verloor. Het gehele gebouw is een […]

De Lind 26

Nu wordt gesproken over het erf waarop een van de laatste woonhuizen aan deze kant van De Lind staat. Het is rond 1928 gebouwd door Jos Roosen, de oudste zoon van Adrianus Roosen van de vroegere schoenfabriek ARBO bij Blokshekken. Die bouwde het huis naast de woningen van zijn broeders tegelijk met de bouw van […]

De Lind 28

“Domus Renata” vermeldt dit huis – ook in zijn vernieuwde versie – boven de voordeur. Oorspronkelijk stamt het uit 1849. Meer dan een halve eeuw hebben vader en zoon Schräder hier hun artsenpraktijk aan huis uitgeoefend. Door links van hun huis een garage te laten bouwen verdween de eeuwenoude doorgang naar de Voorste Stroom die […]

De Lind 30

Waar het Sporthuis, begonnen door Pieter Coenraad, is gevestigd, voordien de lampenfabriek der NV Lumax werd gedreven en nog eerder de tabak der firma Alfons Hamers werd opgeslagen, stond in het begin der 15e eeuw het huis van Michiel van den Oerde. Het oude fabriekspand uit 1897 is gemeentelijk monument. Aan de rechterkant lag eeuwenlang […]

De Lind 32

Tandarts Croon heeft hier jarenlang zijn praktijk uitgeoefend in de aanbouw rechts van zijn statige woonhuis. Dat woonhuis is dan ook geplaatst op de gemeentelijke monumentenlijst. Het vormde voor 1900 een afzonderlijk erf dat behandeld wordt onder Lindeind 12. De eerste sporen ervan gaan tot 1380 terug, wanneer in het hertogelijke cijnsboek melding gemaakt wordt […]

De Lind 34

Een van de weinige ‘gewone’ huizen van De Lind. Jarenlang ingeklemd tussen een auto-garage en een tandartsenpraktijk. Een van de zeldzame erven die wat de perceelsomvang betreft vanaf de vijftiende eeuw nagenoeg hetzelfde is gebleven. Het huidige huis is rond 1924 gebouwd.

De Lind 36-38

Een kunstgalerie heeft de plaats ingenomen waar jarenlang Jules van den Dungen en daarvoor de familie Groenland een autogarage met benzinepomp exploiteerde. De eeuwen door heeft hier tegenover de kapel van Onze Lieve Vrouw bij de Linde en later het raadhuis, een huis gestaan.

De Lind 40

Lange jaren woonde hier leerlooier Canters, die op zijn achtererf niet enkel de looierij had maar ook een lijmstokerij. De laatste kwarteeuw was het de woning van dokter Donders die aan huis zijn praktijk had. Na diens overlijden is het kantoor geworden en de oude lijmstokerij werd afgebroken. Hiermee verdween een laatste overblijfsel van industriële […]

De Lind 42

Het huis ‘In de Drye Swaentjes’ is gebouwd in 1660. Nadat het in de 20-ste eeuw jarenlang pakhuis was van sigarenfabriek ‘De Huifkar’, werd het aangekocht door de gemeente Oisterwijk, die het in 1975 onder architectuur van Piet Drijvers grondig liet restaureren. Tevoren was het tijdelijk in gebruik als postkantoor en jeugdhonk. Na het opknappen […]

De Lind 44 (Gemeentekantoor)

Waar in 1988 de Oisterwijkse ambtenaren, na jaren op allerlei plaatsen gehuisvest te zijn, verzameld werden in een nieuw gemeentekantoor stonden tevoren meerdere huizen. Onder luide protesten had als laatste ‘villa De Huifkar’ plaats moeten maken. Ook de oude Franse School, later een onderdeel van sigarenfabriek “De Huifkar’ met aanpalende huizen was hier opgeruimd. Van […]

De Lind 50

Op een viertal middeleeuwse erven aan de oostzijde van De Lind, waaronder op de hoek van de Peperstraat de herberg De Leeuw, werd in 1928 de tweede parochiekerk van Oisterwijk gebouwd, toegewijd aan de H. Joannes van Oisterwijk, een der 19 martelaren van Gorcum, die in 1572 in Den Briel omwille van hun geloof vermoord […]

De Lind 52

Op deze plek stond in de 15-de eeuw het geboortehuis van een van de bekendste abten van de abdij van Tongerlo, Antonius Tsgrooten (1460-1530). Zijn vader had hier zijn smederij. Aan het eind van de 19-de eeuw is op deze plek hotel De Linde gebouwd. In 1928 werd dit de pastorie van de nieuw gestichte […]

De Lind 54

Op de hoek van een aantal uitvalswegen aan de oostzijde van de Lind werd hier rond 1862 een statig wit huis gebouwd voor professor Dr Petrus Wellenbergh, directeur van de Rijksveeartsenijschool te Utrecht. Oude krantenberichten spreken van ‘Huize Nieuwerhoek’. Dit rijksmonument heeft onder een schilddak een middendeel van twee verdiepingen. Het is versiert met pinakels, […]

Kerkstraat 1

Vroeger was dit het laatste huis van het Lindeind. Tussen het Kerkeind en het Lindeind liep een sloot voor de afwatering van de Hoogstraat. Door uitbreidingen aan het Koninklijk Postkantoor aan de overzijde kwam dit huis in de Kerkstraat te liggen.

Kerkstraat 3-9

Drie winkels staan op de plek waar vroeger een viertal erven naast elkaar lagen. De twee westelijke vormden een ‘overtuin’ voor huizen aan de overkant. Hierachter, aan de Vloet, lag achter beiden een achtererf. Ook achter het oostelijke stond al vroeg een huis aan de Vloet. In het linkse was jarenlang een vishandel, laatst van […]

Kerkstraat 11-15

Jarenlang had de familie Verhoeven zijn kapsalon op nummer 11 en op nummer 13 woonde dokter Lacroix, een controlerend geneesheer, in een dubbel woonhuis met nummer 15. Met de westelijke blok van twee woningen – lang bij dit erf horend – waren hier kort voor de oorlog, wat verder naar achteren, vier woningen in twee […]

Kerkstraat 17-19

Het dubbele woonhuis, waarvan in het rechtse jarenlang Adrianus Martinus van den Dungen en zijn vrouw Jo Verhagen woonden, dateert van voor de Tweede Wereldoorlog. Vanwege de toen ingevoerde ‘rooilijnen’ is het huis wat van de straat afgebouwd. In vroeger tijden hebben hier twee huizen gestaan, doch er is nogal eens met de grenzen geschoven, […]

Kerkstraat 21

Aan een in de 20-ste eeuw stilzwijgend verdwenen steeg van de Kerkstraat naar de Vloet stonden eertijds twee huizen die in 1736 genummerd werden als Kerkeind 4 en 5. Nadat de laatste eigenaar het achterhuis vermaakt had aan de Oisterwijkse armenzorg-instelling, de Grote of H.Geestarmen – nu de Parochiële Charitas Instelling -, vormde het vanaf […]

Kerkstraat 23-37

Vele jaren stond hier een van de grootste huizen van Oisterwijk. Aanvankelijk acht naast elkaar gelegen erven werden samengevoegd door Frans Beyherts, schout van Oisterwijk in het midden van de Tachtigjarige Oorlog. Hij breidde zijn erf uit tot aan de stroom en had aan de andere zijde daarvan zijn eigen visvijvers (Wouwers), waar nu verzorgingscentrum […]

Kerkstraat 39

Een aangepaste stijl, die herinneringen oproept aan het achttiende eeuwse huis van kolenboer Kosters, staat nu op de plek die in 1736 Kerkeind 8 als nummer kreeg. In oude tijden schijnt hier enkel een huis op het achtererf gestaan te hebben, dat toen ook een meer westelijk erf omvatte. Nadat aan de straat gebouwd was […]

Kerkstraat 41

Op een oud groter erf, besproken onder Kerkeind 8, werd na 1736 aan de westzijde een nieuw huisje gebouwd. Het kreeg het nummer 9A. Toen in de twintiger jaren van de Twintigste Eeuw tegenover het fraterhuis een tweede jongensschool was gebouwd, werd het achtererf van dit huis bij de speelplaats gevoegd. In het huisje woonde […]

Kerkstraat 43

Na het verleggen van de Voorste Stroom in zuidelijke richting heeft men de Baerdijk verbonden met de Hoogstraat. De Poststeeg werd verbreed en er tegenover moesten twee huizen wijken. Daarom staan op de hier besproken plaats van de vroegere jongensschool Johannes de Doper nu enkele grote wooncomplexen. In 1736 stond zowel aan de Kerkstraat als […]

Kerkstraat 45

De groentewinkel van de familie Van Erven moest rond 1970 plaats maken voor een verbinding van de Baerdijk met de Hoogstraat. Aan de zuidkant was Oisterwijk zo uitgedijd dat men het nodig vond de oude structuur van het dorp, de hoge wal ten noorden van de Voorste Stroom, rigoureus te doorbreken. Omdat hier eeuwenlang twee […]

Kerkstraat 47

Ook een karakteristiek woonhuis moest rond 1970 plaats maken voor een verbinding van de Baerdijk met de Hoogstraat. Hier stond aanvankelijk een groot huis dat op het eind van de 15-de eeuw uiteindelijk voldoende ruimte bood aan een drietal huizen. Achter Kerkeind 12 liep het erf nog door tot aan de gemeint op de Vloet, […]

Kerkstraat 49

Bijna twee eeuwen was hier een bakkerij gevestigd, in de 19-de eeuw Jan Lammers, in de 20-ste eeuw aanvankelijk Janus de Backer, die naar Den Bosch vertrok en daar bekend werd met zijn Bossche koek; later de familie Kosters, tot Jan Kosters zijn winkel sloot en er een woonhuis van maakte en ging rentenieren. De […]

Kerkstraat 51

Janus van Velthuijsen was architect, zijn vrouw dreef een tabakszaak. Daartoe bouwde hij in 1932 op de westhoek van de Rodebrugstraat dit huis. Hierin drijft zijn dochter nog altijd deze zaak, die in zijn uitstraling de sfeer van de dertiger jaren heeft. Bij dit erf, het westwaartse van wat later drie percelen werden en waarover […]

Kerkstraat 53

Cornelis Hubertus van de Wiel, een telg van de familie die aan de overzijde in de Poststeeg hun schoenfabriek had, woonde hier in dit representatieve huis. Het erf grensde aanvankelijk achter aan de Persoonswei, tot de abdij van Sinte Geertrui uit Leuven de pastoor toestemming gaf het oostelijk deel daarvan te verkopen. Een deel bleef […]

Kerkstraat 55-57

Op het eind van de 18-de eeuw kocht de westerbuur dit erf en voegde het bij zijn al vrij grote perceel. Het bleef lang als tuin in gebruik tot in 1973 woninginrichter Jansen hier zijn winkelpand bouwde en zich specialiseerde als ‘slaapkenner’. Een kolossale lindeboom rechts trekt hier de aandacht. Eeuwenlang had hier al een […]

Kerkstraat 64-70, Hoogstraat 83A-C

Gehandeld wordt nu over een grote strook grond tussen de Kerkstraat en de Hoogstraat waarop in de zestiende eeuw nog een hele rij huizen heeft gestaan, maar waarop de bebouwing in de achttiende, toen de huizen genummerd werden, veel geringer geworden was, zodat de percelering van de zestiende-eeuwse erven niet beter is aan te geven […]

Kerkstraat 59, 61 en 63

Na 1648 heeft de pastoor zijn pastorie naast de kerk moeten verlaten om plaats te maken voor de dominee. Rond 1720 heeft pastoor heer Johan Smits, van Oisterwijkse komaf, dit gunstig gelegen pand kunnen kopen. Hij kon hier tegenover over een pad tussen de huizen naar zijn ‘schuurkerk’ in de Schijf. Het huis was zijn […]

Kerkstraat 65

Na eeuwenlang onbebouwd geweest te zijn hebben rond 1960 de dames Van Bommel hier een huis gezet op een erf dat lang onderdeel vormde van het westelijke erf. Later vestigde zich hier goudsmid Jan Witjes en daarna stomerij Briljant, tot zoals met meer panden in de Kerkstraat ook dit pand weer een woonhuis werd. In […]

Kerkstraat 67-75

In haar algemeenheid is de opmerking dat de bebouwing tegenwoordig veel dichter is dan vroeger niet juist. Binnen de Vrijheid stonden de huizen in de 16e eeuw waarschijnlijk dichter op elkaar dan heden ten dage. Maar stellig was de bebouwing in de 18e eeuw ruimer dan tegenwoordig en in die tijd werd aan de behuisde […]

Kerkstraat 77-81

Het dubbele winkelpand (77-79), zoals veel andere winkels in de Kerkstraat, is nu veranderd in een dubbel woonhuis. In de 50-er jaren van de 20-ste eeuw bouwde hier de ongetrouwde Sjaan Couwenberg haar kruidenierswinkel en Jos Kosters-Engel een drankzaak. Het gebouw werd toen wat naar achter gebouwd op de in de 1933 vastgestelde gevelrooilijn, waardoor […]

Kerkstraat 83-85

Dit huis, met zijn lange gevel en pannendak langs de straat, huisvestte in het midden van de 20ste eeuw een broer met twee zussen van Bommel. De dames dreven een manifacturenwinkel. Later werden hier twee woonhuizen in gevestigd, nu een kantoor. Met Kerkeind 20 vormde dit erf aanvankelijk een geheel.

Kerkstraat 87-89

In de 14e en 15e eeuw lag tussen de Moriaan, op de hoek van het Vloedstraatje en de Kerkstraat, en het hiervoor besproken erf met het dwershuis slechts één erf. De 18e -eeuwse erven met de nummers 22 en 23 van het Kerkeind schijnen daaruit te zijn ontstaan. In de 20-ste eeuw is midden door […]

Kerkstraat 91

Aanvankelijk was dit huis de oostelijkse helft van een groter erf op de hoek van het Vloetstraatje. Nu is er, na nieuwbouw, een showroom van gezond zitmeublilair gevestigd, daarvoor was het lange jaren het café van de familie Verhoeven, die als bouwvakkers hun kost verdienden maar later hun oude stiel in de horeca in Bosch […]

Kerkstraat 93

Op de hoek van de Kerkstraat en de Vloet, nu omgedoopt tot Torenbeemd, staat de Moriaan. Sedert mensenheugenis was hier een broodbakker gevestigd, Michels, Obbens, van de Laar hadden hier hun bakkerij en bakkerswinkel. Het oorspronkelijke erf was in de loop van de geschiedenis eens zo groot. Het grotere geheel is bij het vorige besproken. […]

Kerkstraat 95

Naast de katholieke Petrus-banden kerk staat sedert 1856 de pastorie, de woning, waar de pastoor en zijn kapelaans van die kerk woonden. Tevoren stonden hier twee huizen in 1736 genummerd als Kerkeind 26 en 27. Numer 27 heette het Fortuin en was een herberg. De oude pastorie van de middeleeuwse Petrus-kerk stond aan fr straat […]

Kerkstraat 72-76, Hoogstraat 85-93

Nu komen we aan de behandeling van een stuk grond waarop heden meerdere woningen en gebouwen staan, te weten de gehele strook vanaf nr. 76 (foto) tussen het steegje ten oosten van het Havannahuiske, dat we hiervoor hebben behandeld, tot aan het huis waarin het kappersbedrijf van Kees Neggers was gevestigd (nr. 70), dat door […]

Kerkstraat 78, Hoogstraat 101

In het midden van de 20-ste eeuw had de familie de Laat hier hun tabakswinkel, vandaar de naam Havannahuiske. Naast dit huis, wat in de 18-de eeuw het oostelijk deel was van een blok van drie woningen, lag een pad. Dit was de kortste verbinding tussen de katholieke pastorie aan de zuidzijde van de Kerkstraat […]

Kerkstraat 80-82, Hoogstraat 103-107

Waar Harrie Spoormakers jarenlang auto’s en motoren aan de man bracht voor zijn zaak naar het nieuwe industrieterrein in de Schijf verplaatst werd en later Harrie van der Kruijs, een bekend motorcoureur woonde, was lange jaren een blok van drie woningen. Het rechtse komt hierna onder 73 ter sprake en in het linkse had Spierings […]

Kerkstraat 84-86, Hoogstraat 109

Een replica van de voorgevel herinnert aan het pand dat hier lang stond en in het begin van de 20-ste eeuw gebouwd is als dubbel woonhuis.

Kerkstraat 88-92, Hoogstraat 11-119

Wat al meer dan een eeuw doorgaat als ‘het Oudste Huis’ is volgens het voorgevelanker gebouwd in 1633. Heer Goyaart Henriks van Gorcum durfde de bouw aan, zo aan het eind van de 80-jarige oorlog. Na de Vrede van Munster moest hij een heenkomen zoeken buiten de Republiek der Verenigde Nederlanden , hij moest naar […]

Kerkstraat 96-98

Besproken wordt nu het erf waarop het huis van de erven Martinus Becx staat, het ten westen hiervan gelegen huisje en het ten oosten daarvan gelegen ledig erf dat ten dele dient als parkeerterrein met hiernaast de Tweede Dwarssteeg. Ook de huizen langs de Hoogstraat hebben plaats gemaakt voor een kinderspeelterreintje en ook parkeerplaatsen.

Kerkstraat 100-102, Hoogstraat 129-131

Hiervoor, bij Kerkeind 67A, is terloops gesproken over de plaats waar tot ongeveer 1966 een looierij aan de Kerkstraat heeft gestaan. Dit erf alsmede dat waar zich het sigarenmagazijn van de weduwe Piet Graft bevond, vormen de twee delen waarin in 1734 een groot erf van de Tafel van den Heiligen Geest is gesplitst. Dit […]

Kerkstraat 106

De aandacht voor de grond ten oosten van het voetpad tegenover de hoek van de Kerkstraat en de Vloeiweg wordt nu gevraagd. Het genoemde voetpad werd eerst een grens in 1592 toen Jan van den Wiel de jonge een deel van zijn erf aan de Kerkstraat waar het pad overheen liep, afgesplitst voor zijn broeder […]

Kerkstraat 110, Hoogstraat 141

Tussen Kerkstraat en Hoogstraat zijn een aantal paden die rond de eeuwwisseling een naam kregen. Het eerste dwarspad vormde een doorgang tussen de Vloet en de Gasthuisstraat. Aan de Kerkstraat staat een woonhuis dat nu als kantoor ingericht is en waarvan de kelder zich uitstrekt tot onder het trottoir omdat de oude rooilijn hier vroeger […]

Kerkstraat 112-114, Hoogstraat 143

Een van de laatste hoefsmeden Bartje Moonen had hier zijn werkplaats en winkel, tegenwoordig is het een zaak in benodigdheden voor de digitale wereld. In het begin van de 19-de eeuw was hier de herberg ‘de Prins van Oranje’, later kortweg ‘de Prins’ genaamd. Een eeuw later werd op het achtererf aan de Hoogstraat door […]

Kerkstraat 116

De jongste zoon van mulder van Riel van de Kerkhovense Molen vestigde zich hier als kastelein. Eeuwen eerder had de vader van de jesuiet en dichter Adriaan Poirters hier al herberg gehouden in Sint Antheunis.

Kerkstraat 118-120, Hoogstraat 145-147

Twee gemeentelijke monumenten, karakteristieke dorpshuizen uit de 19-de eeuw, tussen het hoekhuis en het Molentje kregen in 1736 samen als aanduiding Kerkeind 64. Kerkstraat 118 werd lang bewoond door door de familie Graft, die achterf in hun tuin, aan de Hoogstraat, hun sigarenfabriek hadden. Later kwam in die fabriek een sportschool. Kerkstraat 120 is lange […]

Kerkstraat 122, Pastoor van Rijckelstraat 1-7

Paul de Backer, en verre verwant van de dames De Bakker die hier meer dan een halve eeuw thuis waren op de markante hoek van het Kerkplein die toegang geeft tot de Kerkstraat en de gebouwen waarvan Nol van de Berg zijn woning maakte met zijn bedrijf, timmerwinkel en opslagruimten voor zijn aannemerij, stond in […]